کافر در ادبیات گفتاری مردم افغانستان از داخل فقه اضافهشده است. در فقه کافر به کسی میگویند که ضروریات دینی را آگاهانه انکار کند. در این صورت مستوجب عقاب میشود که اشد آن کشتن فرد کافر است.اما کافری که در ادبیات موجود است معانی دارد که گاهی به نحوی برای تحسین و توصیف کسی نیز استفاده میشود که بسیار اندک است. مثلاً پدری فرزندش را به رفتار طنازانه میگوید: ای کافر!اما عموماً کافر به کسی گفته میشود که خطایی انجام داده است البته بیشتر خطای که جنبه دینی داشته باشد.ولی درصحنه جنگی و سیاسی افغانستان کفر و کافر به کسی یا جریانی میگویند که خشونت و لاابالیگری بیشتری داشته باشد. به تعهد و تفاهم انجامشده اعتنایی نکند.در یک تعریف بسیار در ادبیات عامه کافر کسی است که بهحق یا بهناحق در برابر آدم قرارگرفته باشد.ادبیات اجتماعی بهشدت رنگ و بوی تکفیر دارد اما این تکفیرِ لزوماً به معنای مستوجب سلب همه حقوق نیست.کشیدن واژه کافر از ادبیات بهشدت دشوار و محال به نظر میرسد؛ زیرا خشونت زیاد است و انواع خشونت روزانه بازتولید میگردد. 

  مردم اینجا آماده برداشت کشت و کار خود هستند، آنها کاری به حکومت و قدرت ندارند، بگذارید آنها در آن دخمه تاریخ (زندان سلیمان) چند صباحی بدون طمع و توقع از قدرت و حکومتتان زندگی کنند. آنها هیچچیزی از شما مطالبه ندارند، کاری به کارتان ندارند! لطفاً رهایشان کنید. اگر به بلخاب دخالت کنید، آینده غیرقابلانتظاری فرار رویتان پیش خواهد آمد، حکومت و امارت زهر جانتان خواهد شد. مردم بلخاب چیزی برای از دست دادن ندارند، زیرا همهچیزشان را پیشاپیش غارت کردهاید. بین اقوام داخل بلخاب اختلاف نیاندازید. اقوام داخل بلخاب طبق نص صریح تاریخی بیش از ۸۰۰ سال است عاشقانه باهم زندگی کردهاند. تاجیک و هزاره و سید در آنجا بهعنوان مرید و مخلص هم زندگی کردهاند، طالبان منافق نباید بین این مردم اختلاف اندازد و مردم باید بدانند، حضور طالب در بلخاب باعث از دست رفتن اعتماد و عزتتان خواهد شد، بدین روی تفرقه نپذیرید، زیرا مولود نخست تفرقه طالب وداعش است. به جنگجویان بلخاب:به جنگ پیش رو به دیده تفریح و انتقام و ... نگاه نکنید. به بهانه و توسط جنگ با طالب دست به عقدهگشاییهای داخلی نزنید. زورگویی نکنید، قومگرایی نکنید، به مردم ستم و اجحاف روا ندارید. به سخنان تفرقهافکنانه اعتماد نکنید. جنگ یک دوره بسیار محدود است، وزندگی باهمی و مشترک بسیار طولانیمدت است. نباید با یک فعل موقت به حیات دائمی جامعه خود صدمه بزنید. جنگ بدترین کار ممکن جانداران است، بدان افتخار نکنید، اما اگر شرایط ایجاب کرد با بسیار قدرت و همگرایی آن را پیش ببرید. بدترین چیز داخل جنگ #معامله است، برخی در جنگ، جبهه را میفروشد، مردم را بیع میکنند، به مرگ اطفال و جوانان و پیران در اثر جنگ میخند

  ذات آدمی باردار اندوهها، دلتنگیها، آرزوهای و تمناهای و نیازهای جانگداز و بیپایانی است که در بساموارد نمیشه متعلقی برای آنها یافت. خواستی وجود دارد که موضوعش را بهراحتی نمیتوان یافت، دلتنگی که بهسادگی متعلقی برایش نمیشود جست.انسان بهسان روزنه مجهولی است که روزمرگیاش باعث کوری بیشتر آن میگردد. خواست دارد، اما نمیداند چیست مطالبه دارد ولی نمیداند که دقیقاً آن چیست، نگران و دلتنگ است، اما نمیداند دقیقاً برای چه؟ پیچیدگی و ناشناختگی انسان از همین مشکل ناشی میشه!مشکل آدمی طوری است که هیچکسی نمیتواند برای او کاری بکند، هرگاه خودش توانست سکان کار را دستش بگیرد دیگران میتوانند به او کمکی نمایند؛ بنابراین انسان طوری پدید آمده است که طبیب بیماریاش خودش است و دیگران در صورتی میتوانند برای او کاری کنند که او بتواند کمکها را دریافت کند. بسیاری از روانشناسان و دین شناسان بدین باورند که جهان پر از امداد است اما کسانی که بتوانند این امدادها را دریافت کند، بسیار اندک است.هیچ کاری نمیشه برای کسی کرد مگر اینکه خودش بخواهد.مردم افغانستان دچار این مشکلاند که قابلیت و ظرفیت دریافت کمک را ازدستدادهاند. کسانی که به چنین ناتوانی مبتلا گردند امدادها و کمکهای جاری در جهان در بسا موارد به زیانشان تمام میشه!افغانها اسیر بحران فرار از مسئولیت هستند، این بحران باعث تنبلی شده است، بدین روی همه از کارهایی که مستقیماً به آنها ارتباط میگیرد به نحوی فرار میکنند و تلاش میکنند آن را به دوش دیگری اندازند.افغانها در پیش برد مسئولیتهای فردی از بهداشت فردی گرفته تا مسئولیتهای اجتماعی فرار میگریزند و تلاش میکنند که دیگری را به استخدام بکشند و درنهایت دیگری را مقصر جلوه